numer 2 | 2019 (169)


Szanowni Czytelnicy,

„Punktem wyjścia analizowania kapitału ludzkiego jest przyjęcie założenia, że ludzie podejmują decyzje o swojej edukacji (...), ważąc koszty i korzyści z tym związane”1 – tak Gary S. Becker rozpoczął poświęconą kapitałowi ludzkiego część swojego wykładu noblowskiego, który wygłosił 9 grudnia 1992 r. w Sztokholmie. Przyznanie tego niezwykle prestiżowego wyróżnienia wieloletniemu profesorowi Uniwersytetu w Chicago, powszechnie uważanemu za ojca teorii kapitału ludzkiego, stanowiło ostateczne potwierdzenie roli ekonomicznego podejścia do analizy ludzkich zachowań, w tym tych związanych z edukacją, we współczesnej myśli ekonomicznej.
Pierwsze lata transformacji systemowej były okresem gwałtownych zmian zarówno po stronie kosztów, jak i korzyści z kształcenia. W efekcie doświadczyliśmy spektakularnego wzrostu popularności kształcenia na poziomie wyższym, a także zmian jego struktury. W ostatniej dekadzie stopy skolaryzacji ustabilizowały się, a nawet zaczęły spadać, a fakt posiadania wyższego wykształcenia przestał automatycznie gwarantować sukces na rynku pracy. Jednocześnie kształcenie w szkołach zawodowych po okresie znaczącego spadku popularności na nowo stało się atrakcyjną ścieżką edukacyjną dla wielu młodych ludzi. Przedmiotem zainteresowania artykułów zawartych w prezentowanym numerze kwartalnika „Rynek Pracy” są zmiany w strukturze edukacyjnej zasobów pracy w Polsce, a także związki między systemem edukacji a szeroko rozumianym sukcesem na rynku pracy. Skutkiem i jednocześnie przyczyną wyborów edukacyjnych jest to, jak kształtuje się premia z wykształcenia. Zmiany jej wysokości i zróżnicowanie są przedmiotem zainteresowania G. Grotkowskiej i S. Pastuszki w ich tekście stanowiącym przegląd badań empirycznych nad stopą zwrotu z edukacji w Polsce w ciągu ostatnich 30 lat. Coraz większą rolę w życiu zawodowym absolwentów studiów wyższych odgrywa kierunek kształcenia, ukończona uczelnia czy inne charakterystyki studiów. Zagadnienie to podjęto w artykule A. Gaik i G. Grotkowskiej na przykładzie absolwentów kierunków ekonomicznych.
W ostatnich latach pojawiły się głosy, iż w Polsce zbyt wiele osób podejmuje studia wyższe i w efekcie mamy do czynienia z tzw. przeedukowaniem. Temat ten omawia w swoim artykule J. Baran. Ostatni tekst, autorstwa S. Pastuszki, poświęcony jest determinantom zadowolenia z pracy zawodowej oraz roli wykształcenia w jego uzyskiwaniu.
Z pewnością wątki te nie wyczerpują interesujących zagadnień związanych z kształceniem i rynkiem pracy. Stanowią jednak punkt wyjścia dalszych refl eksji i dyskusji, a także kolejnych, bardziej zaawansowanych badań.


Gabriela Grotkowska

pobierz numer pobierz plik w pdf

RP_ok_2-2019png